Ngành hàng cụ thể

Xuất khẩu cà phê Robusta: tiêu chuẩn, phân loại và thị trường

Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới, dẫn đầu về Robusta. Hiểu tiêu chuẩn phân loại, cách định giá theo sàn giao dịch và các thị trường chính.

Mr. Dan
Mr. DanHơn 10 năm kinh nghiệm xuất khẩu

Cà phê là một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu quan trọng nhất của Việt Nam, tập trung ở Tây Nguyên. Robusta chiếm phần lớn sản lượng, Arabica được trồng ở một số vùng cao như Lâm Đồng, Sơn La, Quảng Trị.

Phân loại cà phê nhân Robusta

Cà phê nhân thường được phân loại theo các chỉ tiêu như:

  • Kích cỡ hạt (sàng): ví dụ sàng 18, 16, 13...
  • Tỷ lệ hạt đen, hạt vỡ và các loại khuyết tật khác.
  • Tạp chất.
  • Độ ẩm: thường yêu cầu tối đa khoảng 12,5–13%.

Các loại thương mại phổ biến như Robusta loại 1, loại 2 với tiêu chí cụ thể khác nhau theo hợp đồng. Hãy ghi rõ chỉ tiêu trong hợp đồng thay vì chỉ ghi tên loại.

Phương pháp chế biến

  • Chế biến khô (tự nhiên): phổ biến nhất với Robusta.
  • Chế biến ướt, bán ướt (honey): cho chất lượng cao hơn, giá tốt hơn, phù hợp phân khúc đặc sản.

Định giá

  • Giá cà phê Robusta xuất khẩu thường được tính dựa trên giá giao dịch Robusta trên sàn London (ICE) cộng hoặc trừ mức chênh lệch (differential) tuỳ chất lượng, thời gian giao hàng.
  • Biến động giá rất lớn, doanh nghiệp cần quản lý rủi ro giá: chốt giá, hợp đồng trừ lùi, hoặc công cụ phòng ngừa rủi ro qua ngân hàng, sàn giao dịch.

Thị trường chính

Đức, Ý, Tây Ban Nha, Bỉ, Mỹ, Nhật Bản, Nga, Algeria, Philippines, Indonesia... Các tập đoàn rang xay, công ty thương mại cà phê lớn là khách hàng chính của cà phê nhân.

Yêu cầu mới

  • Truy xuất nguồn gốc, chứng nhận bền vững (Rainforest Alliance, 4C, hữu cơ, Fairtrade).
  • Quy định chống phá rừng EUDR của EU (xem bài riêng).
  • Kiểm soát dư lượng, độc tố nấm mốc (ochratoxin A).

Lời khuyên

Doanh nghiệp nhỏ có thể bắt đầu với cà phê chất lượng cao, sơ chế tốt, bán cho nhà rang xay quy mô vừa ở các thị trường ngách thay vì cạnh tranh với các công ty thương mại lớn ở phân khúc đại trà.