EUDR và truy xuất nguồn gốc cà phê xuất khẩu sang EU
Quy định chống phá rừng của EU đặt ra yêu cầu chưa từng có: chứng minh từng lô cà phê không đến từ đất phá rừng. Doanh nghiệp và nông dân cần chuẩn bị gì.
EU là thị trường lớn của cà phê Việt Nam. Quy định về sản phẩm không gây phá rừng (EUDR) yêu cầu cà phê, cùng ca cao, cao su, gỗ, đậu nành, dầu cọ và gia súc khi đưa vào thị trường EU phải đáp ứng điều kiện chặt chẽ.
Yêu cầu cốt lõi
- Không gây phá rừng: sản phẩm không được sản xuất trên đất bị chuyển đổi từ rừng sau ngày 31/12/2020.
- Hợp pháp: sản xuất tuân thủ pháp luật nước sở tại.
- Thẩm định (due diligence): doanh nghiệp đưa hàng vào EU phải thu thập thông tin, đánh giá rủi ro và lập bản tuyên bố thẩm định.
- Dữ liệu định vị: thông tin toạ độ địa lý của mảnh đất nơi cà phê được trồng.
Lộ trình áp dụng
Thời điểm áp dụng EUDR đã được EU điều chỉnh lùi lại, với các mốc khác nhau cho doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ. Doanh nghiệp cần theo dõi thông báo chính thức của EU và hướng dẫn của cơ quan chức năng Việt Nam để biết lộ trình cập nhật. Dù thời điểm thế nào, khách hàng châu Âu đã bắt đầu yêu cầu dữ liệu từ sớm.
Việc cần làm
- Lập bản đồ vùng trồng: thu thập toạ độ, ranh giới các vườn cà phê của nông hộ cung cấp nguyên liệu.
- Hồ sơ hợp pháp: giấy tờ đất, hợp đồng thu mua.
- Hệ thống truy xuất: theo dõi cà phê từ từng vườn, qua thu gom, chế biến, đến lô hàng xuất khẩu. Tránh trộn lẫn cà phê không rõ nguồn gốc.
- Phối hợp với khách hàng: thống nhất định dạng dữ liệu họ cần.
- Tận dụng hỗ trợ: cơ quan chức năng, hiệp hội cà phê, các tổ chức quốc tế đã triển khai nhiều chương trình lập bản đồ vùng trồng và cơ sở dữ liệu cho ngành cà phê Việt Nam.
Thách thức
- Hàng triệu nông hộ nhỏ, chuỗi thu gom qua nhiều tầng thương lái.
- Chi phí thu thập dữ liệu, xây dựng hệ thống.
Cơ hội
Doanh nghiệp đáp ứng tốt EUDR sẽ có lợi thế lớn ở thị trường EU. Hệ thống truy xuất nguồn gốc cũng giúp đáp ứng các yêu cầu bền vững ngày càng phổ biến ở thị trường khác.