10 lỗi thường gặp trong hợp đồng xuất khẩu của doanh nghiệp Việt
Tổng hợp những sai sót tôi gặp nhiều nhất khi rà soát hợp đồng cho các doanh nghiệp nhỏ, kèm cách sửa ngay.
Sau nhiều năm làm xuất khẩu và hỗ trợ các doanh nghiệp bạn, tôi thấy những lỗi dưới đây lặp đi lặp lại. Mỗi lỗi đều từng khiến ai đó mất tiền.
- Tên công ty không khớp giữa hợp đồng, L/C và chứng từ. Một chữ viết tắt khác cũng có thể khiến ngân hàng từ chối thanh toán.
- Incoterms không có địa điểm và phiên bản. "FOB Vietnam" là chưa đủ. Phải ghi "FOB Cảng Hải Phòng, Incoterms 2020".
- Mô tả chất lượng mơ hồ như "chất lượng tốt", "loại 1" mà không có chỉ tiêu đo được.
- Không có dung sai số lượng, dẫn đến bị coi là giao thiếu hoặc thừa.
- Không quy định giám định cuối cùng, để khách tự kiểm tra ở cảng đến và đòi giảm giá.
- Thời hạn khiếu nại không giới hạn hoặc quá dài, khách có thể khiếu nại sau nhiều tháng.
- Điều khoản phạt một chiều, chỉ phạt người bán giao chậm mà không phạt người mua chậm trả tiền hay chậm mở L/C.
- Không có điều khoản bất khả kháng hoặc chỉ ghi một câu chung chung.
- Bỏ trống luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp, hoặc đồng ý giải quyết tại toà án nước người mua.
- Hợp đồng song ngữ không ghi bản nào ưu tiên, khi hai bản dịch khác nhau thì không biết theo bản nào.
Thêm hai lỗi "ngoài giấy"
- Không lưu lại lịch sử trao đổi: email thống nhất thay đổi quy cách, giá, lịch giao hàng phải được lưu và tốt nhất là đưa vào phụ lục hợp đồng.
- Không đọc mẫu hợp đồng của khách: doanh nghiệp lớn thường dùng mẫu có lợi cho họ. Ký mà không đọc là chấp nhận mọi điều khoản trong đó.
Cách khắc phục nhanh
Lập một bảng kiểm tra (checklist) 20 mục và rà mọi hợp đồng trước khi ký. Với hợp đồng giá trị lớn hoặc khách mới, chi vài triệu đồng nhờ luật sư rà soát là khoản đầu tư rất đáng.